Milas’ın Sarıkaya Mahallesi’nde feldspat maden ocağında geçtiğimiz günlerde meydana gelen göçükte, 3 işçi hayatını kaybetmişti. Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) Jeoloji Mühendisleri Odası Milas Temsilciliği, yaşanan maden faciasının ardından göçük alanında incelemelerde bulundu. Raporda, maden kayasının üzerine sprey boyayla ‘Dikkat göçük tehlikesi var’ yazısının yazılması eleştirilerek, “ibret verici” olarak nitelendirildi.
TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası Milas
İlçe Temsilciliği; Milas’ın Sarıkaya Mahallesi ile Labranda Antik Kenti
arasındaki bölgede yer alan Yumrutaş Mevkisi’nde meydana gelen ve 3 işçinin
hayatını kaybettiği maden göçüğü ile ilgili hazırladığı raporda, maden
sahasında iş güvenliği ve sağlığı açısından yeterli tedbir alınmadığına dikkat
çekti. Ayrıca raporda madendeki kazanın; jeoloji- jeoteknik araştırma ve
inceleme yapılmaksızın, yaklaşık 35- 40 metre yüksekliğinde, tek kademe açılan
şevin üst kısmında yer alan kaya türü malzemenin ocak içine doğru kayıp, iş
makineleri ve işçilerin üzerine düşmesi sonucu meydana geldiği ifade edildi.
Milas’ın Sarıkaya Mahallesi ile Labranda Antik Kenti
arasındaki bölgede yer alan Yumrutaş Mevkisi’nde; açık arazide faaliyet
gösterilen feldspat maden sahasında, 18 Şubat Pazartesi günü saat 10.30
sıralarında, dev kaya parçası iş makinelerinin üzerine devrilmişti.
Kaya bloklar sahadan kaldırılırken, kayaların yerinden
oynaması sonucu meydana geldiği belirtilen göçükte; ekskavatör operatörleri
Engin Tutuk (44) ve Servet Çapacıoğlu (24) ile kamyon şoförleri Şükrü Otlak
(42) ve Tayfun Akıncı, 500 tonu aşkın ağırlıktaki dev kayanın altında kaldı.
Şirket çalışanlarınca kayanın altından yaralı çıkarılan Tayfun Akıncı, Milas
Devlet Hastanesi’ne kaldırılmış ve Akıncı, tedavisinin ardından taburcu edildi.
Kayaların altında kalan Şükrü Otlak, Engin Tutuk ve Servet Çapacıoğlu ise
yaşamını yitirmişti.
Maden göçüğü sonrasında gözaltına alınan işletme sahibi ve 2
şirket yetkilisi, sevk edildiği adliyede çıkarıldığı mahkemece tutuklanmıştı.
TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası Milas İlçe Temsilcisi Azmi
Peker, Jeoloji Mühendisleri Cihan Uyanık, Sergen Taş ve Fehmi Sütçü, işçilerin
hayatını kaybettikleri maden sahasında incelemelerde bulundu. TMMOB Jeoloji
Mühendisleri Odası Milas İlçe Temsilciliği, maden sahasındaki inceleme raporunu
kamuoyuyla paylaştı.
“İŞ GÜVENLİĞİ TEDBİRİ: ‘DİKKAT
GÖÇÜK TEHLİKESİ’ YAZISI”
Raporda, TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası Milas Temsilciliği
maden sahasında yetersiz iş güvenliği önlemi alındığına vurgu yaptı. Bir
kayanın üzerine, sprey boyayla ‘Dikkat Göçük Tehlikesi’ yazısıyla iş güvenliği
tedbiri alınmasını eleştiren raporda, bu durum “ibret verici” olarak
nitelendirilerek şu ifadelere yer verildi: “18.02.2019 tarihinde Muğla İli
Milas İlçesi Sarıkaya Mahallesi ile Labranda Antik Kenti arasındaki bölgede yer
alan Yumrutaş Mevkii’ndeki feldspat madeninde saat 10.30 sıralarında göçük
olması sebebi ile maden kazası meydana gelmiştir. Kazada 4 işçi, göçük altında
kalmış, işçilerden 1’i ağır yaralı olarak kurtarılırken 3 işçi ise yaşamını
yitirmiştir. Dev kaya kütlelerinin altında iş makinelerinin de kaldığı
gözlenmiştir. Hayatını kaybeden maden emekçilerini saygıyla anıyor ve
yakınlarına baş sağlığı diliyoruz. Kaza sonrasında İzmir Şubemize bağlı Milas
İlçe Temsilciliğimiz tarafından olay yerinde yapılan incelemeler sonucunda
aşağıda belirtilen hususlar tespit edilmiştir. Maden kazasının yaşandığı
bölgede özel bir şirkete ait açık ocak üretim yöntemi ile üretilen feldspat ve
albit ocakları bulunmaktadır.
Olayın meydana geldiği bölgede, özel bir şirket tarafından
açık işletme yöntemiyle üretim yapılan bir feldspat ocağı (albit)
bulunmaktadır. Ocak içinden çekilen fotoğraflardan da gözlendiği üzere, açık
işletme yapılan bölgede tek kademe mevcut olup yüksekliği yaklaşık olarak 35-40
metre olarak gözlenmiştir. Kazanın yaşandığı bölgede (üretim yapılan) yer alan
kayaçların kırıklı, çatlaklı ve tektonizmaya maruz kaldıkları bilinmektedir.
Bölgesel tektonik yapı tarafından kontrol edilen ve şev stabilite analizlerinde
önem arz eden kırık ve çatlak sisteminin belirlenmeden açılan şev aynalarında
meydana gelen kaymanın söz konusu kazaya neden olduğu görülmektedir. Bu nedenle
yapılan ve/veya yapılacak olan her türlü çalışma sırasında bölgesel tektonik
rejim, kırık ve çatlak sistemi, kayaçların mühendislik özellikleri ile şev
açısı, geometrisi gibi parametrelere dayalı şev analizlerin yapılması büyük
önem arz etmektedir. Olayın meydana geldiği bölgede yapılan üretim çalışmaları
sırasında gerekli iş ve çevre güvenliği tedbirlerinin alınmadan, ocak içinde
alt kotlarda yapılan çalışmalar sırasında, üst kotlarda bulunan kayaların
duraysız hale gelmesi sonucu, kayma düzlemleri boyunca yaklaşık 35-40 metre
yükseklikten kayaların ocak içerisinde çalışan iş makineleri ve işçilerin
üzerine düşmesiyle, ocakta ölümlü bir iş kazası yaşanmıştır. Bölgeden çekilen
ve kazanın yaşandığı yerde yer alan kayanın üzerine sprey boya ile yazılmış
olan ‘Dikkat Göçük Tehlikesi’ yazısı kadar basite indirgenmiş güvenlik (!)
tedbirleri olduğu müddetçe benzeri kazaların yaşanması kaçınılmazdır.”
“MADEN SAHASINDA CAN VE MAL
EMNİYETİ ALINMADIĞI GÖRÜLMÜŞTÜR”
Jeoloji mühendisleri, maden sahası incelemeleri sonucunda
hazırladığı raporda şu ibretlik tespitleri paylaştı: “Söz konusu ocak alanında
yapılan incelemede;
Kaza; yeterli jeoloji- jeoteknik araştırma ve inceleme
yapılmaksızın tek kademe ve yaklaşık 35-40m yüksekliğinde açılan şevin üst
kısmında yer alan kaya türü malzemenin, ocak içine doğru kayarak iş makineleri
ve ocak içinde çalışan işçilerin üzerine düşmesi sonucunda meydana gelmiştir. Yaşan
bu kaza sonucunda 1 maden emekçisi yaralanmış, üç maden emekçisi ise yaşamını
yitirmiştir.
Kazanın yaşandığı yerde, işçi sağlığı ve güvenliğini ile
ilgili doğru düzgün tedbirlerin alınmadığı, hatta aymazlık boyutuna varan ve
bir kayanın üstüne ‘Dikkat Göçük Tehlikesi Var!’ ibareleri ile can ve mal
emniyetin alındığı görülmüştür. Bu da ülkemizde can güvenliğinin nasıl bir
aymazlıkla korunmaya çalışıldığını göstermesi açısından ibret verici
bulunmuştur.
Maden ocağında kazaya neden olan olay, jeoloji bilim ve
uygulamalarının sadece arama döneminde değil, açık veya kapalı maden işletme
dönemlerinde de ne kadar hayati önemde olduğunu ortaya koymaktadır. Ülkemizde
yaşanan çoğu göçük olayında da görüldüğü üzere, yeterli jeolojik-jeoteknik
araştırma ve incelemeye dayanmadan açılan şev ve yarmalarda can kayıpları ile
sonuçlanan çok sayıda kazanın yaşanmasına neden olmaktadır. Bu ve benzer
sorunlarla karşılaşılmaması için gerek açık, gerekse kapalı maden ocaklarında
ayrıntılı jeolojik ve jeoteknik araştırma ve incelemeye dayalı şev stabilizesi
analizi yapılmadan işletmeye geçilmemelidir.
Açık maden ocaklarında şevler düzenli olarak kontrol
edilmeli, sorun tespit edilen şevlerin bulunduğu alanlarda gerekli tedbirler
alınmadan işletmeye devam edilmemelidir.
İşçi sağlığı ve güvenliği hususunun önemli bir konu olduğu
dikkate alınmalı, bu konuda yeterli tedbir almayan hiçbir işletmeye MAPEG Genel
Müdürlüğü ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı izin vermemelidir. Bu
kapsamda; Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı (ETKB) ve Maden ve Petrol İşleri
Genel Müdürlüğü’ne (MAPEG) madencilik mevzuatının düzenlemesinden uygulama ve
denetimine kadar madenciliğin tüm süreçlerindeki görevlerini ve
sorumluluklarını yerine getirmelidir.
Maden Kanununun ve ilgili yönetmeliklerin meslek odaları ve
sektörün bütün bileşenlerinden gelen görüşler doğrultusunda şekillendirilmesi
önem arz etmektedir. Bilimsel tabanlı, güvenlik tedbirlerinin doğru
uygulandığı, kamu yararı gözeterek yapılacak madencilik çalışmalarının, ülke
madencilik politikasının sağlam temeller üzerine oturulması ve hayata
geçirilmesi ile bu ve benzeri iş kazalarının yaşanmaması veya en aza
indirgenmesi anlamında bir zorunluluk arz etmektedir.”
